Sunday, 10 March 2013

Peter Serracino Inglott: Sena minn mewtu

Filwaqt li l-ewwel nofs ta’ dan il-jum tant mistenni jgħaddi fis-skiet u t-tensjoni (minn kulħadd), it-tieni nofs jgħaddi bil-ferħ ta’ ġenn (ta’ xi wħud) u l-għali (ta’ oħrajn). Sadattant, forsi f’din is-sospensjoni qasira ssib ftit tal-ħin biex taqra dawn il-kelmtejn dwar kommemorazzjoni li se ssir il-ġimgħa d-dieħla. Hija kommemorazzjoni f’ġieħ Peter Serracino Inglott f’għeluq l-ewwel sena mill-mewt tiegħu.

Figura kontroversali

Peter Serracino Inglott miet fis-16 ta’ Marzu tas-sena li għaddiet wara ftit xhur imġarrab mill-marda qerrieda msejħa Creutzfeldt-Jakob. Huwa kien mill-belt Valletta, u kellu 75 sena. Għal sitt snin, Serracino Inglott kien Rettur tal-Università ta’ Malta (1987–88, 1991–96) u, għal sittax-il sena, Kap tad-Dipartiment tal-Filosofija (1971–78, 1987–96).

Serracino Inglott studja l-filosofija f’Malta (1951–55), Oxford (1955–58), Moska (1957), Pariġi (1958–60) u Milan (1960–63). Ġie ordnat saċerdot f’Milan mill-Kardinal Montini—il-futur Papa Pawlu VI—fl-1962. Għallem il-filosofija fl-Università ta’ Malta għal aktar minn tletin sena, kif ukoll f’bosta universitajiet oħra madwar id-dinja.

Fl-istorja reċenti ta’ Malta, Serracino Inglott huwa figura kontroversali, l-aktar minħabba s-sehem tiegħu fil-politika. Meta fl-1963 ġie lura Malta mill-istudji tiegħu, kien ta’ xejra Kommunista. Iżda fl-għaxar snin ta’ wara, filwaqt li l-filosofija, it-teoloġija, l-antropoloġija u l-ekkleżjoloġija tiegħu ħadu xejra konservattiva-liberali, il-pożizzjoni politika tiegħu tħarrket dejjem aktar lejn il-lemin, sakemm fis-snin 70 u 80 sar qrib ħafna tal-mexxejja tal-Partit Nazzjonalista.

Sehem filosofiku kbir

Minkejja li s-sehem politiku tiegħu jibqa’ qasam interessanti daqskemm kontroversali tal-ħidma varjata tiegħu, Serracino Inglott kellu ħafna interessi oħra, fosthom l-arti, il-kultura, it-teatru, il-poeżija, l-arkitettura, il-letteratura, il-pittura, ir-relazzjonijiet internazzjonali u bosta oħrajn.

Fil-qasam internazzjonali, Serracino Inglott għen fl-iżvilupp ta’ inizjattivi Maltin, fosthom fil-Ġnus Magħquda, il-Kunsill tal-Ewropa u l-Unjoni Ewropea. Bosta minn dawn l-inizjattivi kienu marbuta mal-Konvenzjoni tal-Liġi tal-Baħar, il-Patrimonju Komuni ta’ Qiegħ il-Baħar, u t-theddida tat-tniġġis tal-baħar. Madwar dan kollu, ir-riflessjoni tiegħu għenet għall-iżvilupp tal-kunċett tal-Wirt Komuni tal-Umanità, u tal-Jeddijiet tal-Ġenerazzjonijiet Ġejjiena.

L-akbar interess ta’ Serracino Inglott kienet il-filosofija. F’dan il-qasam, mhux biss ta sehem kbir u qawwi bi ħsiebu u bil-kitbiet li xandar, imma wkoll billi ħejja eluf ta’ studenti, irġiel u nisa, ħalli jistudjaw il-filosofija akkademikament. B’dan is-sehem, Serracino Inglott biddel wiċċ il-filosofija u l-mod kif kienet tiġi studjata u mħaddma f’Malta u Għawdex.

Kommemorazzjoni

Hu sabiex jitfakkar dan is-sehem li l-Fondazzjoni ‘Philosophy Sharing’ se torganizza Kommemorazzjoni f’ġieħ Peter Serracino Inglott. Din se ssir fil-Każin Malti, Triq ir-Repubblika, Valletta, nhar l-Erbgħa, 13 ta’ Marzu, bejn is-6.30 u t-8.00 ta’ filgħaxija. Kulħadd hu mistieden sabiex jattendi għal din il-Kommemorazzjoni, u d-dħul huwa b’xejn għal kulħadd.

Il-Kommemorazzjoni se tiġi indirizzata mill-filosfu żagħżugħ Mark Debono, li t-taħdita tiegħu se jkollha t-titlu nebbiexi: ‘Ħu l-fama u mur orqod!’.

Din l-okkażjoni qiegħda tiġi organizzata f’għeluq is-sena mill-mewt ta’ Serracino Inglott. Illum, sena wara mewtu, m’aħniex eqreb biex nifhmu l-filosofija tiegħu. Għaldaqstant, huwa meħtieġ li tibqa’ tiġi mfakkra, studjata, diskussa u mifruxa. L-attività dan hu li se tkun qiegħda tagħmel, għalkemm f’dan il-qasam għad fadal ħafna xogħol xi jsir. Dan jista’ jitqies biss il-bidu.

Ġieħ mistħoqq

Serracino Inglott mhuwiex filosfu li għandu jiġi minsi jew imwarrab. Il-ħsieb u l-kitbiet tiegħu—il-biċċa l-kbira tagħhom mifruxin f’ħafna pubblikazzjonijiet u revisti—għandhom jistgħu jisfidaw il-ħsieb tagħna u jdaħħluna fi djalogu intelliġenti u profond. It-tifkira annwali tiegħu għal dan hi maħsuba.

Il-ħajja u l-vitalità ġdida li Serracino Inglott ta lill-filosofija f’Malta, u s-sehem li ta fis-soċjetà Maltija, jeħtieġ li jkomplu jikbru u jitferrxu. Hu b’dan il-mod li nistgħu nibqgħu nagħtu l-akbar ġieħ lil dan il-filosfu sinifikanti Malti.

2 comments:

  1. Fr Peter was a mentor and a friend to many non-Maltese speakers, too... I'd be delighted to see some commemoration events/materials in English, too!

    All the best,

    Carlo Donzella

    ReplyDelete
  2. Yes, you're right. Nevertheless, Philosophy Sharing Foundation might not be the appropriate organiser of such events/materials. The foundation is making a particular effort to diffuse the doing Philosophy IN MALTESE. This is a policy decision which, without belittling the importance of using other languages, is intended to develop a Maltese philosophical terminology, and encourage philosophical works in Maltese. Without being precipitous, I can tell you that there will probably be, in the near future, some commemoration in English organised by the Department of Philosophy at the University of Malta.

    ReplyDelete

Top posts last 30 days

Top posts ever